Ara

Hedef Koymak...



Hedef koymak hayatımızda neden önemli, bize ne kazandırır, neden hedef koymalıyız, nasıl hedef koymalıyız gibi sorular beni farklı yerlere getirdi. Bir hedefin neden kritik bir öneme sahip olduğunu yazmaya çalışacağım.


Öncelikle hedef koymak bir niyet belirtisidir. Niyetiniz ne ise o doğrultuda hedef koyarsınız. Bir şeye niyet etmez iseniz hiçbir güç size onu yaptıramaz. Bu tamamen sizin yararınıza olsa bile...


Aslında niyet de bir hedeftir. Bunu bir örnekle anlatmak isterim. Bir eğitimde iki kişi düşünelim. Biri tamamen öğrenmek için eğitime gelmiş olsun, eğitimi verecek kişi ile ilgili önceden araştırma yapsın, konu ile ilgili bazı makaleleri okumuş olsun, elinde not almak için kağıt kalem olsun, pür dikkat dinlemeye hazır olsun. Hatta seminer anında telefonunu bile kapattığını varsayın. Diğer kişinin de başka birinin talebi üzerine eğitime katıldığını, sadece dinlediğini farz edelim. Hatta iki insan da tam odaklanma ile semineri dinlemiş olsun. Sizce iki insan da bu eğitimden aynı derecede yararlanır mı? Evet, diyenler el kaldırabilir mi?


Aynı ortamda aynı şartlarda dinleseler bile aynı seviyede yararlanamayacaklar. Bir seminerden herkes niyeti, ilgisi ve isteği ölçüsünde yararlanabilir. Kitap için de aynı düşünüyorum. Kişi ön hazırlık yaptığı, ilgi duyduğu, istekli olduğu bir konuda öğrenmeye aç ve açık hale gelir. İşte burada niyet farkı devreye girer. Niyeti kadar öğrenir de diyebiliriz. Niyetin kadar gayret edersin. Niyetin kadar çalışır, çabalarsın. Bu niyet de bizi hedefe götürür. Hedef koymak bu yüzden son derece önemlidir. Bu örneği eğitimden örnekle açıklamaya çalıştık, hedef koymak hakkında her alandan her konuya uygun örnek bulunabilir.


Ünlü Bayramlı'nın (2009; 26) kitabında hedefler konusunda beni çok etkileyen bir yer gördüm, onu paylaşmak istiyorum. Hedefin ne olduğunu daha belirginleştirmek için güzel bir örnekten yararlanalım. Bulunduğumuz ilin ya da kasabanın en işlek caddesi neresi? Diyelim ki trafiğin en yoğun olduğu cadde Atatürk Caddesi. Size desem ki “benim için bu caddenin ortasında iki saat dur ve geçen kırmızı arabaları say” sayar mısınız? Muhtemelen cevabınız “hayır” olacaktır. Peki, size “geçen kırmızı araba başına 10 TL vereceğim” desem, şimdi sayar mısınız? Sonuçta iki saat duracaksınız, örneğin 50 araba geçti diyeceksiniz ve ben de size 500 TL vereceğim, aslında fena para değil. Diyelim kabul ettiniz ve saydınız 70 araba geçti dediniz, ben de size 700 TL verdim. Sonra da şu soruyu yönelttim: “Sen kırmızı arabaları sayarken bir de mavi arabalar geçiyordu. Bana doğru bir rakam ver her mavi araba başına sana 50 TL vereyim.” Bana doğru bir rakam verebilir misin? Hayır, veremezsiniz çünkü siz sadece kırmızı arabalara kilitlendiniz yani hedefiniz kırmızı arabalardı. Kırmızı arabalar geçerken ve siz sayarken mavi arabalar da geçiyordu ama görmediniz. Çünkü her geçen kırmızı araba sizin için tekerlek takmış 10 TL’lik banknottu. İşte hedef böyle bir şeydir, gözünüz başka bir şey görmez.


Sizin kırmızı arabanız ne? Hayatınızda hedefiniz olması varmak istediğiniz noktayı gösterir. Zamanınızı anlamsızca ve ne yapacağını bilmez bir şekilde geçirerek değil dolu dolu geçirmenizi sağlar. Diğer bir iyi tarafı hedefinize ulaştığınızda ödüllendirilirsiniz. En güzel ödül “başarıyı" elde etmiş olursunuz. Gerçi hedef öyle bir şeydir ki; başarı demek sadece hedefe ulaşmak demek değildir. Hedef için mücadele verirken elde ettiğiniz tecrübeler de önemli birer başarıdır. Bu örnek benim şu ana kadar öğrendiğim en etkili örnek oldu, paylaşmak istedim.


Dün girdiğim bir ortamda dikkatimi çeken bir durum oldu. Orada bulunan kişi hacmi büyük bir kitabı anlatarak okumamızın faydalı olacağını ve içindeki bilgilerin hayatımızda güzelliklere vesile olacağını ifade etti. O anlattığı kitabı okumamız için bir hedef koymamızı tavsiye etti. "Bu kitabı okuyabildiğim kadar okuyacağım" diye hedef koymamızı önerdi. Ortam müsait olsa o kişiye cevap verecektim, imkân olmadı.

Örnekteki kişinin dediği gibi bir hedef koyarsanız düz yolda şaşarsınız. Bir yere varamazsınız. Yürürsünüz yürürsünüz, bir bakmışsınız geldiğiniz yer ile ulaşmak istediğiniz yer arasında mesafe kapanmak bilmiyor. Ucu açık, ne dediği anlaşılmayan, sınırları belli olmayan bir hedef olamaz. Ne yaparsanız yapın, hedefiniz düz, net, açık ve anlaşılır olmalıdır. Bu arada hedefinizi kafanıza değil, bir kağıda, bir deftere yazmanızı şiddetle öneririm.


Tracy (2019; 21) "kağıt üzerinde düşünün" diyerek uyarıyor bizi. Yetişkinlerin yalnızca yüzde 3'ünün açık ve yazılı hedefleri olduğunu, bu insanların kendileriyle aynı (veya kendilerinden daha üstün) eğitime ya da yeteneğe sahip olan, fakat istediklerini tam olarak kağıda geçirmeyenlerden beş on kat daha başarılı olduğunu ifade ediyor. Kağıt üzerine yazdığınız hedefi somutlaştırmış, ete kemiğe büründürmüş olursunuz. Somut olarak yazılmayan hedefiniz fantazi olarak kalır, o hedefi gerçekleştirmek için aradığınız enerjiyi bir türlü bulamazsınız.


"Bir kitaptan her gün iki sayfa okuyacağım, her gün 250 soru çözeceğim, haftada 50 test çözeceğim, her gün bir ingilizce makale okuyacağım, her hafta bir kitap okuyacağım, her gün on tane İngilizce kelime ezberleyeceğim, her hafta bir makale yazacağım, her gün 30 dakika yürüyeceğim, tatilde her gün 2 öğrencimi arayıp öğrenme durumunu takip edeceğim" gibi ölçülebilir, açık, net, somut ve zaman sınırlı bir hedef koymalıyız. Son tarihi olmayan bir hedefin aciliyeti de yok demektir. Bir işi sonuca ulaştırma konusunda belirli sorumlulukların eşlik ettiği kesin bir son tarih olmadığında,o işi doğal olarak savsaklar ve sonuçta başarısız olursunuz (Tracy, 2019; 23). Hedeflere belirli bir son tarih koyup ona göre planlama yapmalı ve hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını kendimiz kontrol edebilmeliyiz. Kişinin kendi kendini motive etmesi ve kendini yönetme becerisi kazanması başarı yolunda büyük avantaj sağlayacaktır.


"Kitap okuyacağım" ile "haftada 1 kitap, yılda 52 kitap okuyacağım" sözü arasında derin bir fark var. O fark oradaki hedefin sınırları ile ilgilidir. Tracy (2019) kitabında bir uyarı yapıyor: Yapmanız gereken işlere, son tarihler koyun. "Kendinizi işe koşmak" sistemini kurun. Başarı çıtanızı yükseltin ve asla rehavete kapılmayın. Bir son tarih koyduğunuzda, ona sıkı sıkıya sadık kalın hatta işleri daha önceden bitirmeye çalışın. Bu konuda çok dikkatli davranmak gerekiyor. Bir hedefe zaman sınırı koyar isek onu yapmaya daha istekli oluruz. Ama zaman sınırı yoksa bir arpa boyu yol gidemeyiz. Başarılı insanların en önemli özelliği hedef odaklı olmalarıdır. Hedefi olmayan insan rüzgarın önündeki yaprak gibi bir o yana bir bu yana savrulur gider. Hedefi olan insan da hedefini gerçekleştirmek için var gücüyle çalışır.


"Hedefler belirleyip göstereceğiniz tüm kararlılıkla onların peşinden giderseniz, yetenekleriniz sizi şaşırtacak yerlere götürecektir" der, Les Brown. Bu sözün tezahürü deneyimlendi. Etrafımda birileri bu yöntemi uygulayıp başarılı bir geleceğe doğru gidiyor, zor bir sınava çalışıyor. Yaklaşık dört ay önce hedef belirlemenin önemini ve hedefin nasıl olması gerektiğini anlattığım bir öğrenci, o günden beri hedef koyarak yoğun bir program oluşturdu. Programa uyma konusunda harika bir azim örneği sergiledi. Sadece dört ay içerisinde kendisinin dahi şaşıracağı bir noktaya geldi. Okuyanların abartı sayacağını düşündüğüm ama kesinlikle gördüğüm, tecrübe ettiğim bir şey var ki, tanıdıklarımın 5 yılda hatta 10 yılda ulaşamadığı bir yere, ki bazıları pes dahi etti, bu öğrenci birkaç ayda ulaştı. Neden? Somut, ölçülebilir, açık ve net hedef koydu ve bu hedefe ulaşmak için var gücüyle çalıştı. Hayallerine ulaşmasına ramak kaldı. Hiçbir şey tesadüf değildir. Bu kadar yoğun çaba sarf ettiğiniz bir konuda başarısız olma ihtimaliniz yoktur.


Dweck'e (2020; 89) göre önemli başarılar tam bir odaklanma, kararlı şekilde çaba sarf etme ve sürekli öğrenmeyi gerektirir. Suyun damlaya damlaya mermeri delmesi misali siz de odaklandığınız bir alanda her gün çalışır iseniz inanın o ulaşılmaz, erişilmez dağ gibi görünen yerlerin aslında abarttığınız gibi olmadığını göreceksiniz. Eriş'e (2020; 192) göre içi güçlü, çalışkan ve azimli insan koşullara rağmen yükselmeyi başarır. Hedef koyar, yoğun bir programla çalışır, çabalar iseniz kesinlikle karşılığını alırsınız.


Daha mutlu bir gelecek oluşturmak için bugünden çok çalışmak ve rahattan feragat etmek gerekmektedir. Kim ki rahatını bozar, güzel bir hayali için çok çalışırsa mükâfatını kesinlikle alır. Kişi öğrenme yolunda ne kadar emek gösterir ise karşılığını kat kat aldığı günü görecektir.

Kaynaklar 1) Tracy, B. (2019). Ye O Kurbağayı. (Aydın Arıtan, Çev.). İstanbul: Arıtan Yayınevi. 4) Eriş, B. (2020). Senin Yolun Hangisi. İstanbul: Alfa Yayınları. 3) Ünlü Bayramlı, Ü. (2009). Zaman Yönetimi. Ankara: Nobel Yayınları. 5) Dweck, C. (2020). Aklını En Doğru Şekilde Kullan. (Uğurcan Kaya, Çev.). İstanbul: Yakamoz Kitap.


İletişim: mehmetyilmaz042@hotmail.com


Orijinal yazı: https://medium.com/@yilmazmehmet042/hedef-koymak-d03dba3fd901

69 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör
Kahve ile Okuma