Hayatta Hangi Noktadasın?



Bu yazıyı aslında eposta bülteni olarak düşünüyordum ama daha fazla insana ulaşabilir ümidiyle blog olarak yazma kararı aldım. Çünkü tam da bu sıralarda mühim bir konu olduğunu düşünüyorum.


Aşağıdaki görseli hayatınızın belli bir dönemindeki yaşam kalitesi çizgisi olarak düşünüp inceleyiniz. İşaretlenmiş noktalar üzerine konuşalım.

Bu görseli genelde şube rehberliği yaptığım tüm sınıflarda tahtaya çizer ve öğrencilerin yorumlarını alırım. Şimdi aynısını siz yetişkinlerle yapalım. Soru-cevap yapamayacağımız için ben doğrudan açıklamaya geçeyim.


A noktasını başlangıç kabul edin. Dikkat ederseniz B'ye kadar yaşam kalitenizde belirgin bir artış oluyor. Kendinize daha çok vakit ayırmış, kişisel gelişiminize önem vermiş, ailenizle zaman geçirmiş, terfi almış, yeni bir girişim kurmuş vb. olabilirsiniz. B'ye kadar her şey güzel. Hayat tozpembe...


Ancak mesela B'deyken kurduğunuz girişim battı, bir aile üyenizi kaybettiniz vb. bir şey oldu ve yaşam kaliteniz ciddi düşmeye başladı. Motivasyonunuz sıfırlanmak üzere. Adeta dibe doğru yol alan Titanik gibisiniz ve bunun sonucunda C'ye ulaştınız. Arka fonda dipteyim, sondayım, depresyondayım şarkısı çalıyor. Feridun abi bu şarkıyı tam sizin için yazmış değil mi? En azından siz öyle hissediyorsunuz.


Fakat C noktasında aklınız dank ediyor ve bu moral bozukluğunun kimseye bir faydası olmayacağını düşünüp tekrar kolları sıvıyorsunuz. İşinize ve ailenize dört elle sarılıp geçmiş hatalarınızın üzerinden geçiyor ve yanlış yaptığınız şeyi buluyorsunuz: İşinizi batıran etkenleri keşfedip yeni bir girişimle yola devam ediyorsunuz. Geçmişten edindiğiniz tecrübenin gücü A-B arasına göre C-D arasında sizi daha kuvvetli bir biçimde zirveye fırlatıyor. B'ye kadar ok gibiydiniz, D'ye doğru jet hızındasınız artık. Tam da hayallerinizdeki hayatı yaşadığınızı düşünüyorsunuz. Önlenemez yükselişinizin önünde kimse duramıyor. Hani B noktası harikaydı ya, D'yi tecrübe ettiğinizde gözünüzde artık B'nin bir değeri de kalmıyor. Amaan B noktası da neymiş ki, artık D'deyim diyorsunuz gururla.


Fakat D noktasında yani yeni zirvenizde beklenmedik bir durum oluştu. Küresel bir salgın yüzünden aile üyelerinizden birini ve yakın bir dostunuzu kaybettiniz. Korku, panik, üzüntü ve depresyon sizi yine yakanızdan yakaladı. İşlerinizi de eskisi gibi yürütemez oldunuz ve artık E noktasına doğru inişe geçtiniz. E noktası sizin yeni dibiniz artık.


Hepimizin yaşamı aşağı yukarı böyle bir seyir izler. Yani hiçbir zaman daimi yükselme veya alçalma olmaz. İnişler ve çıkışlarla doludur hayat. Ancak bu grafikte dikkatinizi çekmek istediğim bazı hususlar var.

İlki şu; çıkışta veya inişte olan biri sosyal çevrenin de etkisiyle bu inişin/çıkışın yaşamı boyunca süreceğini düşünebiliyor. Mesela şunu etrafınızda ne sıklıkla duyduğunuzu düşünün: Ya benim hayatım berbat, ben çok şanssızım, ne yapsam elimde kalıyor...

Ya da tam tersi: Ben çok başarılı bir insanım, iş dünyasının lideriyim, özel hayatımda da hiçbir zaman sorun yaşamıyorum. İki düşünce de aynı oranda hatalı.


İkincisi şu; dikkat ettiyseniz E noktasından sonra grafikte tam görülmeyen ufak bir kıvrım var. Burdan sonra sizce çizgi nasıl devam edecektir? Eğer önceki tüm şartlar aynıysa muhtemelen D'den daha yüksek bir zirveyi yakalamanız olasıdır.


Üçüncüsü şu; C bir dip noktasıydı. E de öyle. Ancak C'deki toparlanmanızın gücü sayesinde ikinci dip olan E'nin neredeyse B zirvesiyle aynı hizada olduğuna dikkat ettiniz mi? E her ne kadar bir dip gibi gözükse de önceki tecrübelerimiz ve motivasyon ile B kadar bir zirve haline gelebilir. Peki bu durumda bizi üzen nedir? Bizi üzen nokta D'den E'ye gerilemiş olmamız. Oysa objektif bir değerlendirme yaptığımızda evet belki bir gerileme var ama bu gerileme sonucu geldiğimiz nokta daha önce bulunduğumuzda sevinçten göbek attığımız B noktası kadar, hatta onun biraz üstünde bile.


Sonuç olarak baktığımızda A ile E arasındaki ince hattı görüyor musunuz? İşte o hat sizin gelişiminiz aslında. Peki insanların sık yaptığı hata ne? Daha önce de dediğim gibi biz anlık verilere odaklanıyor, kendimizi daha çok anlık değerlendiriyoruz. Oysa anlık analiz yapmanın fazlaca bir mantığı yok. Misal; B-C arası bir noktada olan insan bu noktayı sonsuz bir an gibi görüyor. Bu noktaya o kadar odaklanıyor ki C-D arasındaki gibi bir gelişim hızı yakalayabileceğini hayal dahi edemiyor. Veya dipte bulunduğu C ve E gibi noktaları öyle abartıyor ki kendini A'dan daha aşağı seviyede düşünebiliyor. Oysa geçmiş tecrübelerinden ders çıkaran, yılmazlık gösteren, kendini geliştirmeyi ne olursa olsun ihmal etmeyen insanlar eninde sonunda bir çıkış yakalayacaklarını biliyorlar. Bu kolay mı? Elbette değil. Zaten o yüzden bu grafiğin eğimi ve zamana yayılışı kişiden kişiye değişim gösteriyor. Ancak unutmayın: Grafiğin genel seyri herkeste aynı. Bir iniş, bir çıkış.


Ben kendi adıma bu seyri takip edebilmek için beş yıllık sürelerle gözlem yapıyorum. Bu beş yılda, önceki beş yıla göre nerden nereye gelmişim. Eğitimde, sağlıkta, kişisel gelişimde, sosyal çevremle ilşkilerimde, mesleğimde vs. neler yapmışım, neler eksik kalmış...

Aynı şeyi siz de yapabilirsiniz. Hatta bence bu yazıyı okuduktan sonra hemen yapmaya başlayın. Böylece aslında şunu görmüş olacaksınız: Ne dip noktalarımız öyle kendimizi paralayacak kadar alçak, ne de zirvelerimiz böbürlenecek kadar yüksek. Geçmiş tecrübeler doğru değerlendirildiğinde ve yılmazlık sergilendiğinde diplerimiz öncekilerden yine yüksek olacak ve zirvelerimiz de bir önceki zirvelerimizi gölgede bırakacak. Yani her zirveden daha yüksek bir zirve her zaman vardır.


Yeter ki umut etmekten, sebattan ve çalışmaktan vazgeçmeyelim. Yeteneklerimizi, öğrendiklerimizi ve fırsatları doğru değerlendirelim. Yaşamın A'dan E'ye bir yolculuk olduğunu unutmadan, an'a takılı kalmak yerine bütünü görmeye çalışalım.


Ve son olarak şunu eklemeliyim. Bir öğretmenin görevi C ve E noktalarını engellemek veya gizlemek değildir. Öğrencilerine A'dan B'ye ve C'den D'ye çıkaracak umut ışığını göstermek, motivasyon kazandırmak ve onlarda bunun için gerekli olan bilgi-beceri kümesini ortaya çıkarmaktır.


Görüşmek dileğiyle. Sağlıkla kalın.


206 görüntüleme0 yorum

İlgili Yazılar

Hepsini Gör

© 2015 by Erdem Oklay.

All rights reserved

Copyrights

Misafir

Takip Et

  • Siyah Heyecan Simge
  • Siyah YouTube Simgesi
  • Siyah LinkedIn Simge
  • Siyah Instagram Simge