Ara

Genel Hatlarıyla Nitel Araştırmaya Giriş

#nitel #araştırma #bilim #makale #akademi #yükseklisans #doktora #üniversite


Nitel ve karma yöntem araştırmalarına ilgi son yıllarda gittikçe artıyor. Ben de geçenlerde özelden gelen "Hocam şu nitel araştırma neyin nesidir çok kabaca özetleseniz.." talebine seyirci kalamadım ve kabaca özetledim :)


Tabi burada yazan maddeler olayın "çok çok kısa özetlenmiş" hali. Bu yazıyı okuduktan sonra sağlam nitel araştırma kitaplarından derinlemesine okumalar yapmanız şart. En altta önerdiğim kitaplarla ilgili link mevcut..

  1. Öncelikle nitel araştırmanın ardında yatan felsefeyi iyi kavramanız lazım. Nicelci kafasında yani her şeyi ölçme-biçme, istatistik hesaplama derdinde olmayacaksınız. Niteldeki 1 katılımcı bazen niceldeki 100 katılımcıdan daha fazla veri sağlayabilir.

  2. Nitel araştırmada önemli olan bir şeyin frekansı, sıklığı vs. değil (yerine göre bunlar kullanılsa da) onun derinliğidir. Bu yüzden nitel araştırmada kendine özgülük önem taşır. Çok şey öğrenmek ve genellemek değil, bir olayı, olguyu veya fenomeni derinlemesine öğrenmek, ardında yatan nasılları ortaya çıkarmak önemlidir.

  3. Nitel araştırmanızın her esnasında "Bu neden böyle oluyor?" sorusunu kendinize sorun. Bu soruların cevaplarının peşine düşün. Bu anlamda nitel araştırmalar iğneyle kuyu kazmak gibidir. Bir dedektif gibi çalışacaksınız.

  4. Sağlam not tutmanız gerekli. Bir ajanda veya cep uygulaması vs. mutlaka kullanmalısınız.

  5. Nitel araştırmada denek gibi ifadeler kullanılmaz. Onlar katılımcı veya özne olarak adlandırılır. Araştırma konunuzla ilgisi olmayan kişileri kesinlikle katılımcı olarak belirlemeyiniz. Ayrıca nitel araştırmalarda araştırmacı ile katılımcılar arasında daha güçlü bir bağ vardır. Onlara denek muamelesi yapmayın.

  6. Araştırma süreciniz boyunca süreç ve sizin aranızdaki etkileşimi ön planda tutun, bunu araştırma raporunuzda detaylıca açıklayın. Raporunuzu süreçle birlikte yazmaya, gerektiği zamanlarda dönüp revize etmeye çalışın.

  7. Mutlaka kaliteli kaynaklardan yararlanın. Raporlamada onlara sık sık atıf yapın.

  8. Her nitel araştırma kendine özgü bir yöntem barındırır. Bu yüzden araştırmacının gerekli esneklik ve yaratıcılıkta olması beklenir. Ancak yaptığınız her şeyi detaylıca neden o şekilde yaptığınızı açıklayabilmelisiniz.

  9. Araştırmanın amacını doğru saptamak çok önemlidir lakin bazen elinize öyle veriler geçer ki bunları da değerlendirmek isteyebilirsiniz. O yüzden amaç konusunda da çok katı olmamak, gerektiğinde çalışmanın seyrini yeniden kurgulayabilme esnekliğinde olabilmek gerekli diye düşünüyorum. Örneğin evli çiftlerin aile büyükleri ile ilişkileri üzerine bir nitel araştırma yürütüyorsunuz, görüşmeler esnasında aile içi şiddet dikkatinizi çekti. Buna odaklanabilirsiniz. Bu şekilde X konusu ile başlayıp yarı yolda bambaşka konulara kayan nitel araştırmalar olabiliyor.

  10. Nitel araştırmada güvenirlik ve geçerliği sağlamanın çeşitli yolları var. Bunları mutlaka kullanın. Hatta ne kadar fazla kullanırsanız o kadar iyi.

  11. Nitel araştırmalar iyi bir dinleyici, yazar ve okur olmanızı gerektirir. Gözlem gücünüz, yaratıcılığınız yüksek olmalı. Olaylar ve olgular arasındaki etkileşimleri iyi görmelisiniz. Bunların hepsi zamanla gelişecek yetenekler. O yüzden nitel araştırmalarda daima eksiğiniz de olacaktır.

  12. Her nitel araştırma kendine özgü bir hikayedir. Nicelin aksine standart prosedürler fazla tercih edilmez. Bu yüzden araştırmacının yetkinliği önem taşır. O yüzden nitel araştırmalar bana göre nicele kıyasla daha zordur.

  13. Süreç boyunca deneyimli araştırmacılardan destek almayı ihmal etmeyin.

  14. Çok okuyun, elinize ne geçerse okuyun, bol bol nitel makale-tez örneklerini inceleyin. Yorum ve gözlem gücünüzü arttırın.

  15. Etik ilkeler her araştırmada çok önemlidir ancak nitel araştırmalar doğası gereği birey haklarını daha çok önemser. Yeri gelir insanlar size mahrem konuları, özel hayatını, siyasi ve dini görüşü gibi kişisel alanlarını açarlar. O yüzden etik ilkelere riayet etmek bir nitel araştırmacının ilk görevidir.

  16. Nvivo ve MAXQDA gibi programlardan mutlaka yararlanın. Bu programlardan birini iyi düzeyde mutlaka öğrenin.


Aşağıdaki Twitter akışımda beğendiğim bazı nitel araştırma kitaplarını yazmıştım.


https://twitter.com/erdmokly/status/1347972734337343490


Şimdiden iyi çalışmalar ve kolaylıklar dilerim..


Sağlıkla kalın.

395 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör
Kahve ile Okuma